ROK 2026 ROKIEM ŚWIĘTEGO BOGUMIŁA

Postać Świętego Bogumiła w działaniach Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa 

Po II wojnie światowej, mimo pielęgnowania kultu Bogumiła, znikoma była wiedza parafian o  tym świętym. Przyczyną takiego stanu był brak popularnej publikacji, która by przybliżałaby tę postać. Pozostały tylko przekazy ustne i tradycja, która niejednokrotnie obrosła legendą.

W wyniku zniszczeń wojennych przestały też istnieć wizualne znaki, takie jak: konfesja z XVII wieku, polichromia z 1904 roku, czy malowane na płótnie obrazy porozwieszane na ścianach i sceny z życia Bogumiła namalowane we wnękach parkanu okalającego kościół.

Pozostał tylko sarkofag i odnalezione w gruzach relikwie.

Mówiąc  o działaniach Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa, związanych z postacią Świętego Bogumiła,  należy cofnąć się do roku 1990, w którym obchodzono  jubileusz 700- lecia nadania praw miejskich. Do roku, który zasługiwał na to,  by szerzej i głębiej spojrzeć na historię Uniejowa, który od zarania wieków związany był   z Kościołem, Archidiecezją Gnieźnieńską, a później Diecezją Włocławską.

Po latach relikwie Bogumiła, wyszły w procesji na miasto, niesione  przez księży pochodzących z ziemi uniejowskiej, w asyście innych 30 kapłanów . Prelekcję o historii miasta, podczas Mszy św. sprawowanej na Rynku,  wygłosił wówczas ks. prof. Witold Kujawski. 

Wydarzeniem historycznym, wieńczącym jubileuszowe obchody, było reerygowanie Kapituły Uniejowskiej i podniesienie uniejowskiej świątyni do rangi kolegiaty. Celebrujący tę uroczystość bp włocławski Henryk Muszyński pozostawił wpis w naszej kronice, zawierający również życzenie, by to wydarzenie przyczyniło się do ożywienia kultu bł. Bogumiła.

 Od 1991 roku udziałem Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa stało się otwarcie nowej karty  nie tylko w historii miasta, ale również w historii parafii- w szczególności w ożywieniu kultu Bogumiła.

Rozpoczęto  spisywanie wspomnień z pielgrzymek do Dobrowa, z odpustów w Uniejowie.Do naszych zbiorów trafiła najstarsza broszura wyd. przez ks. Bukowskiego w 1879 roku, a potem kolejna wydana w 1926 roku autorstwa ks. Cyranowskiego.  Zaczęliśmy je powielać, bo stanowiły wtedy jedyne źródło informacji o Bogumile. Gromadziliśmy pamiątki w postaci zdjęć.

       W latach 1990-1994 we współpracy z artystą   Zbigniewem Wierzbowskim zgromadziliśmy ikonografię z Dobrowa i Uniejowa. W 1995 roku pierwsze nasze zbiory znalazły się na wystawie
w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku podczas odbywającego się tam Sympozjum pod hasłem Błogosławiony Bogumił 70 lat od zatwierdzenia kultu.

       W tym samym roku wydaliśmy pierwszą pozycję książkową -monografię „Uniejów. Dzieje miasta” pod red. prof. Szymczaka, w której św. Bogumił ma swoje miejsce.Monografia oprawiona w białą skórę została przekazana do Biblioteki Watykańskiej.

         W 1996 roku wydrukowaliśmy też pierwszą serię widokówek z wizerunkiem sarkofagu
i kolegiaty.  W działania Towarzystwa włączył się uniejowianin -  ks. Lucjan Cerski, wielki orędownik kultu Bogumiła. Wydana przez niego w 2002 roku broszura Błogosławiony Bogumił Sławny Cudotwórca ( niestety w małym nakładzie) rozprowadzona  przez Towarzystwo wśród parafian stała się kolejnym źródłem wiedzy o Świętym Bogumile.

       W maju 2005 roku , w 80 rocznicę potwierdzenia kultu, podczas uroczystości odpustowych w kaplicy Bogumiła zorganizowaliśmy wystawę (naszych bogatszych już zbiorów) zatytułowaną „80 lat kultu Błogosławionego Bogumiła - Uniejów-Dobrów”.

       Dotarliśmy do kolejnego uniejowianina  Adama Józefowicza, który wzrastał w rodzinie będącej wzorem w pielęgnowaniu kultu (matka z Dobrowa, ojciec z Uniejowa). Zainteresowały nas jego artykuły o Bogumile  drukowane w „Ładzie Bożym” i innych czasopismach. W 2006 roku współpraca zaowocowała wydaniem w książki jego autorstwa pt. „Opowieść o Błogosławionym Bogumile”. Uroczysta promocja z jego obecnością odbyła się w kolegiacie.  Adam Józefowicz jest jeszcze autorem 4 pozycji, które znajdują się w naszym archiwum
         Wkrótce też ( 2007) w nakładzie 1000 egz.  wydaliśmy kieszonkowy modlitewnik „Ku czci św. Bogumiła”, zawierający zbiór pieśni i modlitw do Bogumiła.

      W tym samym czasie w zbiorach Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa znalazła się kserokopia pracy magisterskiej ks. Józefa Żelazka. Stała się ona dla nas przewodnikiem w poszukiwaniu przedmiotów kultu Bogumiła ( obrazów, rzeźb, relikwiarzy) nie tylko w trójkącie Uniejów- Dobrów- Koło, ale w całej Polsce.

Będąc w posiadaniu nowych źródeł, rozpoczęliśmy przygotowania do wydania kolejnej publikacji pod roboczym tytułem „Pamiątka Świętego Bogumiła”. W efekcie końcowym książka otrzymała górnolotny tytuł „Rozśpiewały się dzwony i serca ludzi” - wypływający z rozdziału opisującego przygotowania miasta, przeżycia ludzi związane z Ogólnopolskimi Obchodami z 1926 roku w Uniejowie,  potwierdzającymi kult Bogumiła.

        W 2016 roku  90. rocznica uroczystości beatyfikacyjnych była okazją do wydana broszury,
w której opisaliśmy związki Bł. Bogumiła z Uniejowem na przestrzeni wieków i przypomnieliśmy przebieg obchodów z maja 1926 roku. Książeczka wydana w nakładzie 1000 egz. trafiła przede wszystkim do rodzin z terenu parafii.

        Wszystkie nasze wydawnictwa powstały we współpracy z parafią , samorządem, przy ich wsparciu finansowym i  opracowaniu graficznym Dobrosława Wierzbowskiego- członka Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa. 

 Opatrzone są numerem ISBN, więc trafiają do różnych bibliotek, w tym szkolnych.

        Poza wydawnictwami książkowymi  szerzeniu kultu służy nasz kwartalnik „W Uniejowie”, wydawany systematycznie od 2000 roku, w którym znajdziemy m. in. fragmenty z życia Bogumiła,  relacje z uroczystości odpustowych i innych wydarzeń związanych z kultem. Propagujemy kult oprowadzając po kolegiacie, po mieście wycieczki.

       Dysponujemy prezentacją multimedialną, której projekcja była w kolegiacie, ale również poza parafią- w Kole, w Sieradzu. Udostępniona była też młodzieży szkolnej  w ramach lekcji religii, prezentowana także turystom.

       W maju 2023 roku w Sali Wystawowej przy Towarzystwie Przyjaciół Uniejowa otworzyliśmy wystawę bogatą w fotografie i tablice tekstowe. Chronologiczny ich układ dawał odpowiedź na pytania: „Od kiedy i dlaczego relikwie św. Bogumiła znalazły się w Uniejowie? Jak przez wieki pielęgnowany był jego kult i co jest przejawem tego kultu w obecnych czasach.” Na przestrzeni 34 lat, bo tyle działa Towarzystwo Przyjaciół Uniejowa, zgromadziliśmy obszerny materiał źródłowy, ikonograficzny, fotograficzny, reportażowy  poświęcony św. Bogumiłowi, który w większości został wykorzystany w naszych wydawnictwach.Towarzystwo Przyjaciół Uniejowa ma niezaprzeczalny udział w ożywieniu od 1990 roku
i pielęgnowaniu kultu św. Bogumiła.

Tekst- Urszula Urbaniak